Hoe werkt kanna in het lichaam? Effecten op stemming en stress

Kanna, of Sceletium tortuosum, is een vetplant die in Zuid-Afrika traditioneel wordt gekauwd vanwege de stabiliserende en stemmingsmodulerende eigenschappen. Modern onderzoek helpt verklaren waarom: de plant bevat een reeks alkaloïden die de serotoninesignalering en stresscircuits in de hersenen beïnvloeden.¹

Kanna wordt bij gebruikelijke smartshopdoseringen niet als psychedelisch beschouwd. De meeste mensen beschrijven subtiele verschuivingen in gemak, sociabiliteit en lichaamsspanning, in plaats van een veranderde waarneming. Veel gebruikers verkennen kanna vanwege de milde ondersteuning van de stemming, al verschillen ervaringen per persoon en is het bewijs nog beperkt.²

Wat zijn de belangrijkste werkzame stoffen in kanna?

Kanna bevat twee belangrijkste alkaloïdenfamilies: mesembrine-achtige en joubertiamine-achtige moleculen. Mesembrine, mesembrenone en mesembrenol zijn het meest onderzocht en worden gezien als aanjagers van veel van de psychoactieve eigenschappen van de plant.

Deze alkaloïden beïnvloeden de serotoninesignalering door de serotoninetransporter te remmen, waardoor heropname wordt vertraagd. Sommige extracten laten ook remming van PDE4 zien, wat invloed heeft op cAMP-signalering die gekoppeld is aan stress en emotieregulatie.

Effecten verschillen per plantmateriaal en extract. Typische smartshopdoseringen geven meestal een nuchter, functioneel profiel, in plaats van grote veranderingen in waarneming.

Heeft kanna dan psychedelische effecten? Het meeste bewijs wijst van niet bij standaarddoseringen. De effecten worden doorgaans omschreven als stemmingsmodulerend en zacht ontspannend, zonder hallucinogeen te zijn.

Mesembrine, mesembrenone en andere alkaloïden

Mesembrine lijkt het krachtigste SERT-actieve alkaloïde en vertraagt op milde wijze de heropname van serotonine, waardoor de signalering net wat langer kan aanhouden. Mesembrenone en verwante stoffen zorgen voor aanvullende werking, waaronder remming van PDE4.

In een fMRI-studie bij mensen verlaagde een extract van 25 mg de reactiviteit van de amygdala en veranderde het de verbindingen met de hypothalamus. Dat wijst op invloed op hersencircuits die betrokken zijn bij stress en het verwerken van dreiging.⁴

Samen zorgen deze alkaloïden voor het kenmerkende profiel van kanna: helder in het hoofd, subtiel ontspannend en – bij doordacht gebruik – sociaal verzachtend.

Hoe werkt kanna in op de hersenen?

Na oraal, sublinguaal of geïnhaleerd gebruik komen kanna-alkaloïden in de bloedbaan terecht en kunnen ze de hersenen bereiken. Ze werken in op SERT, PDE4 en mogelijk ook op andere receptoren die samenhangen met stress en motivatie.

De interactie met SERT vertraagt het opruimen van serotonine, wat kan bijdragen aan een kalme, sociaal open toon. Remming van PDE4 verhoogt de intracellulaire cAMP-spiegel, wat invloed kan hebben op stressreacties en aandacht.

Beeldvormend onderzoek laat zien dat kanna de activiteit van de amygdala kan veranderen, met een lagere reactiviteit op dreiging. Een review uit 2023 vond echter geen consistent klinisch bewijs voor minder angst in vergelijking met placebo.⁵

Remming van serotonineheropname

Serotonine werkt als boodschapper tussen neuronen. Normaal gesproken haalt een transporter het snel weg, waardoor het signaal wordt uitgeschakeld.

Kanna-alkaloïden verstoren deze transporter op milde wijze. Door de heropname van serotonine te vertragen, blijft het in de synaps iets langer actief. Het mechanisme heeft overeenkomsten met principes achter SSRI’s, maar kanna is milder, de sterkte kan variëren en het is niet bedoeld als vervanging voor medicatie op recept. In onderzoek wordt dit proces vaak omschreven als de serotonin reuptake inhibition of Sceletium tortuosum.³

Dopaminebanen en stresscircuits

Sommige alkaloïden werken mogelijk ook in bescheiden mate in op dopaminegerelateerde systemen. Dat kan bijdragen aan het functionele karakter van kanna, in plaats van een uitgesproken sederend of stimulerend effect.

fMRI-onderzoek suggereert dat kanna de reactiviteit van de amygdala kan verlagen. Dat kan helpen verklaren waarom gebruikers soms aangeven zich minder gespannen te voelen of minder vast te zitten in piekergedachten. Het bewijs voor vermindering van klinische angstklachten blijft gemengd.⁴

Wat gebeurt er in je lichaam na het innemen van kanna?

“Hoe werkt kanna in het lichaam?” is een veelgestelde vraag. Het antwoord hangt samen met hoe de alkaloïden via de bloedbaan worden vervoerd en na opname met receptoren interacteren.

Na opname worden kanna-alkaloïden door het lichaam verdeeld, in de lever gemetaboliseerd en vervolgens uitgescheiden. Farmacokinetische gegevens bij mensen zijn nog beperkt.

Sommige mensen merken minder spierspanning, lichte lichaamswarmte of een subtiele stemmingsverschuiving. Gecontroleerde studies en toxicologische beoordelingen laten zien dat gestandaardiseerde extracten over het algemeen goed worden verdragen.⁶

De aanvang en intensiteit verschillen per vorm, zoals gekauwd blad, extracten, capsules of verdampt materiaal.

Kanna-effecten: begin, duur en wat mensen meestal merken

Veel lezers die kanna onderzoeken, zijn niet alleen benieuwd naar hoe het werkt, maar ook hoe de effecten aanvoelen, hoe snel ze beginnen en hoe lang ze meestal aanhouden. De uitdaging is dat kanna-producten sterk kunnen verschillen in alkaloïdenprofiel en sterkte, en dat individuele gevoeligheid varieert.

Met dat in gedachten zijn de tijdlijnen hieronder het best te zien als algemene bandbreedtes, niet als garanties.

Begin en duur per gebruiksvorm

Voedselinname, stress, slaap, cafeïne en productconsistentie kunnen deze timing allemaal beïnvloeden. Als iemand zijn of haar reactie wil begrijpen, is hetzelfde format gebruiken en notities bijhouden vaak informatiever dan meerdere variabelen tegelijk veranderen.

Veelgenoemde kanna-effecten

Bij typische smartshopdoseringen wordt kanna meestal omschreven als helder en functioneel, in plaats van bedwelmend. Mensen melden vaak subtiele verschuivingen in emotionele toon en lichaamsspanning, niet dramatische veranderingen in waarneming.

• Emotionele toon: een rustigere basis, minder stressreactiviteit of een milde stemmingslift
• Sociaal gevoel: iets makkelijker praten of meer comfort in sociale situaties
• Lichaamseffecten: minder spierspanning, lichte warmte of een “zachtere” fysieke stressrespons
• Focus: soms een vloeiendere aandacht, al verschilt dit per persoon en extract

Mogelijke bijwerkingen en wanneer je voorzichtig moet zijn

Bijwerkingen zijn meestal mild als ze optreden, maar ze komen wel voor, vooral bij sterkere extracten of als iemand gevoelig is voor serotonerge stoffen.

• misselijkheid of maagklachten, vaker bij orale inname
• hoofdpijn of lichte duizeligheid
• rusteloosheid of je iets te gestimuleerd voelen
• slaapverstoring als je het laat op de dag neemt

Hoe kanna zich verhoudt tot andere stemming-ondersteuners

Kanna zit vaak tussen noötropica en klassieke psychedelica in: merkbaar, maar doorgaans subtiel. De dubbele werking op SERT en PDE4 geeft het profiel vaak een meer emotionele dan puur cognitieve invalshoek.

Vergelijkingen met SSRI’s zijn logisch omdat beide invloed hebben op serotonine, maar de context verschilt. SSRI’s zijn gereguleerde geneesmiddelen met vastgestelde doseringen, monitoring en risicoprofielen; kanna is een traditioneel botanisch middel met variabele potentie en aanzienlijk minder onderbouwing.

Kanna vs SSRI’s (overzicht)

Onderstaand overzicht laat de belangrijkste verschillen zien tussen kanna en SSRI’s. Het is geen medische vergelijking, maar een eenvoudige manier om te begrijpen hoe een traditioneel botanisch middel en een gereguleerd geneesmiddel op recept van elkaar verschillen qua gebruik, onderbouwing en veiligheidsaspecten.

Begin, stop of verander medicatie op recept niet op basis van supplementgebruik.

Veiligheid, interacties en aandachtspunten

Kanna lijkt bij gebruikelijke smartshopdoseringen over het algemeen goed te worden verdragen, al is het bewijs beperkt. Omdat kanna invloed heeft op serotonine, is er een reëel risico op interacties met serotonerge medicatie. Interacties rond de veiligheid van kanna gaan vooral over stoffen die serotonine beïnvloeden, wat bij combineren het risico op ongewenste effecten kan verhogen.⁶

Vermijd het combineren van kanna met:

• SSRI’s, SNRI’s, MAO-remmers
• triptanen en andere serotonerge middelen
• supplementen waarvan bekend is dat ze serotoninepaden beïnvloeden

Alcohol kan duizeligheid of sufheid versterken; probeer kanna eerst op zichzelf voordat je combineert. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, of heb je hart- en vaatproblemen, een aandoening met aanvallen/epilepsie of een psychiatrische stoornis, vraag dan eerst medisch advies.

Omgekeerde tolerantie

Sommige gebruikers geven aan dat ze zich helderder voelen na herhaalde sessies met dezelfde dosering. Dit is vooralsnog anekdotisch. Gecontroleerde studies hebben geen mechanisme bevestigd. Hoe dan ook is het verstandig om rustig op te bouwen, rustdagen in te plannen en doseringen niet snel op te schroeven.

Zou je kanna moeten proberen?

Kanna kan interessant zijn als je nieuwsgierig bent naar subtiele, natuurlijke ondersteuning van je stemming die inwerkt op serotonine- en stresscircuits, zonder psychedelische effecten. Het is minder geschikt als je op zoek bent naar grote, opvallende veranderingen of als je serotonerge medicatie gebruikt.

Related Product

Kanna extract

ET2 Extract (1g)

€ 20,62

Shop now

Als je het wilt verkennen, start dan met een lage dosering, kies een rustige omgeving en houd bij hoe je lichaam reageert. Voor meer informatie over mogelijke bijwerkingen en dosering kun je onze uitgebreide educatieve bronnen raadplegen.

Referenties

1. Smith MT, Crouch NR, Gericke N, Hirst M. Psychoactive constituents of Sceletium tortuosum. J Ethnopharmacol. 1996;50(3):119-130. doi:https://doi.org/10.1016/0378-8741(96)01382-0 ↩︎
2. National Center for Biotechnology Information. Sceletium tortuosum. PubChem Compound Summary. Accessed 2025. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov ↩︎
3. Harvey AL, Young LC, Viljoen AM, Gericke N. Pharmacological actions of the South African medicinal and functional food plant Sceletium tortuosum and its principal alkaloids. J Ethnopharmacol. 2011;137(3):1124-1129. doi:https://doi.org/10.1016/j.jep.2011.07.035 ↩︎
4. Terburg D, Syal S, Rosenberger LA, et al. Acute effects of Sceletium tortuosum extract on amygdala reactivity in humans: A randomized placebo-controlled fMRI study. J Psychopharmacol. 2013;27(9):867-876. doi:https://doi.org/10.1177/0269881113490326 ↩︎
5. Lopresti AL. A systematic review of Sceletium tortuosum for mood, anxiety, and stress. J Altern Complement Med. 2023;29(1):12-22. doi:https://doi.org/10.1089/acm.2022.0317 ↩︎
6. European Medicines Agency. Assessment of traditional herbal substances: Sceletium tortuosum. EMA Herbal Monograph. Published 2021. https://www.ema.europa.eu ↩︎